ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆತ್ಮ. ಇದು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು — ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ — ಅರಿಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ; ಅಜ್ಞಾನವು ಅಸಹನೆ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನ “ಬೆಳಕು” ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ “ಕತ್ತಲೆ.” ನಿಜವಾದ ಶಿಕ್ಷಣವು ಮಾನವೀಯತೆ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಹಣ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣವಲ್ಲ, ಅದು ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜನಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
ಶಿಕ್ಷಣವು ಜಾಗೃತಿ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ — ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಧಾರ.
- ಅಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಇಸ್ಲಾಂ ಮಾನವತೆಗೆ ಉಪಕಾರಿಯಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
- ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ ಅವಶ್ಯಕ.
- ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ ಸಮಾಜವೇ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ:
ಭಾರತವು ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯದ ದೇಶ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯವೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಶಕ್ತಿ. ಆದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ದೇಶದ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾತು, ಕೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆ ಇರಬೇಕು.
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿತಿ:
ಭಾರತದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟ ತೀವ್ರ ಚಿಂತಾಜನಕ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪಂಡಿತರು ಮಹಾನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಈಗ ಆ ಉತ್ಸಾಹ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಪುನಃ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಯೂರೋಪ್ ಹಿಂದೆ ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವ ಅರಿತು ಪ್ರಗತಿಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ನಾವು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ್ದೇವೆ.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಕುಸಿತದ ಕಾರಣಗಳು:
- ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಲೋಕಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ತಪ್ಪು ಮನೋಭಾವ.
- ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
- ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಣ ಗಳಿಕೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಧೋರಣೆ.
ಇದರಿಂದ ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆ ತರ್ಬಿಯತ್ (ಸಂಸ್ಕಾರ) ಮತ್ತು ತಜ್ಕಿಯಾಹ್ (ಆತ್ಮಶುದ್ಧೀಕರಣ) ಅಗತ್ಯ. ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ ಸಯ್ಯದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಜೀವನವು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಜೀವವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇಂದು ಅಲಿಗಢ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶ ಹರಡುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆತ್ಮವೇ ಶಿಕ್ಷಣ. ಅದು ಕೇವಲ ಓದು ಬರಹವಲ್ಲ, ಚಿಂತನ, ಅರಿವು, ಹಕ್ಕು-ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಅರಿವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾವಂತ ನಾಗರಿಕನು ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಮಾನವ ಪ್ರೀತಿ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಏಕತೆ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಅಜ್ಞಾನವು ಅಸಹನೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ಶಿಕ್ಷಣವು ವಿಚಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ — ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮ. ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಸಮಾಜ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬುನಾದಿ. ಜ್ಞಾನವೇ ಬೆಳಕು, ಅಜ್ಞಾನವೇ ಕತ್ತಲೆ.
(ಲೇಖಕ: ಡಾ. ಝಫರ್ ದಾರಿಕ್ ಕಾಸ್ಮಿ)
